اين گروه مصداق اين آيه هستند و اين فرمان آسمانى تا حال اجرا نشده است ؛ يعنى تا روز جمل يا پيمان‌شكن در كار نبود و يا آن‌كه با آنان جنگ نشده‌بود » . نظر ابن عباس در اين آيه بسيارى از مفسّران از ابن عباس نقل كرده‌اند كه شأن نزول آيه ، رؤساى قريش بوده‌اند ، ولى به‌طور يقين اين نقش بىاساس است ؛ زيرا سورهء برائت در سال نهم هجرت ، نازل گرديده و رؤساى قريش در سال هشتم هجرى پس از فتح مكه همگى اسلام اختيار كرده و در رديف مسلمانان در آمده بودند و شأن نزول آيات ، مشركان بودند ، نه مسلمانان . دو نكتهء قابل توجه در اين آيه 1 . در اين آيه قرآن دستور مىدهد كه مسلمانان با گروهى كه دين آنان را به مسخره مىگيرند ، مبارزه كنند چنان‌چه مىفرمايد : « وَطَعَنُوا فِى دِينِكُمْ ؛ بر آيين شما طعنه بزنند » و نكتهء آن روشن است ؛ زيرا آيين يك فرد مسلمان ، از جان و مال او گرامىتر است . 2 . در آيهء مورد بحث ، مسلمانان را به مبارزه با سران كفر و الحاد دعوت مىنمايد و مىفرمايد : « فَقاتِلُوا أئمَّةَ الْكُفْر ؛ با سران كفر مبارزه كنيد » . نكتهء آن اين است كه آنان مايهء آلودگى همهء افرادند . آنانند كه اگر صالح شوند جامعه اصلاح مىگردد و در غير اين صورت آلودگى همه را فرامىگيرد . پيامبر اكرم مىفرمايد : « صنفان من أمّتي إذا صلحا صلحت الأمّة و إذا فسدا فسدت الأمّة : الأمراء والقرّاء ؛ « 1 » دو گروه از امّت من اگر اصلاح شود ، همگى اصلاح مىشوند ، و اگر آلوده گردند ،

--> ( 1 ) . صحيح بخارى ، « كتاب توحيد » ، ص 1 .